Niet alle zelftesten daadwerkelijk goedgekeurd

Coronasneltesten liggen zijn inmiddels en regulier onderdeel van het assortiment geworden bij veel apotheken, drogisterijen en supermarkten en ze zijn ook online gemakkelijk verkrijgbaar, maar het is van belang om als consument te blijven opletten: ze zijn mogelijk niet allemaal even deugdelijk.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, het RIVM en het ministerie van Volksgezondheid waarschuwen consumenten met klem om alleen goedgekeurde zelftesten te kopen . Er worden nog steeds veel niet-goedgekeurde testen verkocht en soms wordt een goedkeuring ten onrechte aan het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu toegeschreven. Een sneltest voor particulieren moet voldoen aan bepaalde eisen, zoals het behalen van een minimale sensitiviteit en specificiteit.

Tijdelijke ontheffing

Met een CE-markering verklaart een fabrikant dat de test aan die eisen voldoet. Daar wordt toezicht op gehouden door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Sneltesten met een CE-markering zijn echter niet bedoeld voor particuliere consumenten: hiervoor is ook nog een goedkeuringsprocedure nodig. Omdat deze momenteel te lang duurt, is besloten dat fabrikanten een tijdelijke ontheffing kunnen krijgen. Het RIVM beoordeelt deze aanvragen. Het gaat erom of de testen eenvoudig te gebruiken zijn door mensen zonder medische achtergrond en of er een Nederlandse gebruiksaanwijzing bij zit.

Prijs geen indicatie

Voor consumenten die sneltesten gebruiken en het gevoel hebben dat ze door de bomen het bos niet meer zien, is er maar één ding te doen: checken of de test in het overzicht met goedgekeurde producten staat. De prijs zegt niets over de kwaliteit. De ene supermarkt vraagt 2,89 euro en de ander 8,99 euro. De prijzen wel aan het zakken nu het aanbod toeneemt. Een sneltest online kopen wordt met name gedaan door mensen die bijvoorbeeld naar hun werk gaan, hun grootouders willen bezoeken of een andere reden hebben om te willen weten of ze besmettelijk zijn.

Antigeen-test

De corona zelftest is een antigeen-test en meet de besmettelijkheid. Met een wattenstaafje wordt materiaal uit de neus gehaald en vervolgens kijkt de test of daarin viruseiwit (antigeen) aanwezig is. Een negatieve testuitslag betekent niet per definitie dat er geen infectie is, maar alleen dat er op dat moment geen sprake is van besmettelijkheid.

Geen zicht op juist gebruik

De betrouwbaarheid van sneltesten is minder groot dan die van de PCR-test. Daarbij is het uiteraard belangrijk dat ze op de juiste manier gebruikt worden. Doordat dit door consumenten zelf wordt gedaan, is daar geen zicht op. De vraag is of de enorme bedragen die nu in de testsamenleving worden geïnvesteerd niet beter gebruikt kunnen worden voor preventie, gezondheid en levensstijl. Deze vraag is onlangs in een brandbrief van enkele ziekenhuizen en zorgverzekeraars aan het kabinet gesteld.

Laagdrempelige risicobeheersing

Hoe de testsamenleving er in de toekomst uit gaat zien, is niet duidelijk. De sneltesten zijn in ieder geval niet bedoeld voor mensen die klachten hebben of die even naar een feestje willen, maar moeten er op een laagdrempelige manier voor te zorgen dat besmettelijke mensen zonder klachten binnen blijven, waardoor de rest van de mensen juist meer bewegingsruimte krijgt.