Intolerantie en ongelijke behandeling nemen toe

Het bureau met de nieuwe naam Discriminatie.nl Zaanstreek - Waterland zag vorig jaar een sterke toename in het aantal meldingen ten opzichte van eerdere jaren. Er werd 166 keer aan de bel getrokken over ongelijke behandeling en intolerantie, vergeleken met 131 keer een jaar eerder. In Zaanstad ging het aantal meldingen van 70 naar 80.

Het jaar 2021 geeft in de overzichten van het bureau een vertekend beeld vanwege het grote aantal klachten in verband met corona, maar dat en een andere uitschieter in 2014 vanwege de 'minder Marokkanen' uitspraak van Geert Wilders buiten buiten beschouwing latend werden er nog nooit in de bijna 30 jaar van haar bestaan zoveel meldingen in behandeling genomen als in 2023. De stijging past in een trend, aldus de waakhond: sinds 2017 is er in de regio een constante toename van het aantal meldingen. Ook landelijk is dat al jaren het geval, en niet alleen bij de antidiscriminatievoorzieningen.

Campagne

'Een in samenwerking met het Amsterdamse bureau De Wolven uitgevoerde campagne met als inzet de vergroting van de naamsbekendheid en meldingsbereidheid kan een rol hebben gespeeld bij de stijging in 2023. Waarschijnlijker is echter dat de toegenomen verharding en polarisatie van de Nederlandse samenleving het aantal meldingen liet oplopen,' aldus de regionale tak van Discriminatie.nl in haar jaarverslag 2023 .

Geaardheid

In vergelijking met 2022 was er vorig jaar vooral een verschuiving zichtbaar bij de terreinen ‘openbare ruimte’ en de gronden ‘ras / afkomst / huidskleur’ en ‘seksuele gerichtheid’. In deze drie gevallen was er sprake van een sterke stijging. Bij ‘seksuele gerichtheid’ was zelfs sprake van een ruime verdubbeling. Dalingen bij de andere gronden en terreinen waren er nauwelijks. Dat verklaart de totale toename van het aantal meldingen in het afgelopen jaar.

De stijging bij het terrein ‘openbare ruimte’ hangt grotendeels samen met de twee genoemde gronden. Het gaat veelal om bekladdingen en bedreigingen, al dan niet gerelateerd aan specifieke activiteiten of locaties. Zo werd duidelijk dat opvallend vaak LHBTIQ+-uitingen in de publieke ruimte werden vernield, veelal Regenboogbankjes en -vlaggen. Het is een fenomeen dat ook elders speelde. Gezien de toenemende intolerantie jegens ‘anderen’ verwacht Discriminatie.nl hierin vooralsnog voorlopig geen verbetering.

Onderwijs

In 2023 ontving het toen nog Bureau Discriminatiezaken 112 informatieverzoeken, eveneens meer dan ooit tevoren. Dit is voor een groot deel te danken aan de inzet van een nieuwe medewerker. Zij hield zich specifiek bezig met het leggen van contacten met externe organisaties. Sinds de coronacrisis kan het Bureau Discriminatiezaken als vanouds gastlessen geven in het onderwijs. Er werd vorig jaar voorlichting gegeven aan 2737 leerlingen. Ter vergelijking: in 2022 waren dat er 2570.

Discriminatie.nl merkte overigens wel dat het meer moeite dan voorheen kostte om scholen te interesseren voor de aangeboden lesstof. Met name projecten over seksuele diversiteit – wettelijk verplicht als lesstof – kregen een minder warme ontvangst dan in eerdere jaren. Het bureau kreeg de indruk dat scholen soms gevoelig zijn voor weerstand van ouders ten aanzien van het aanbod, 'een teken des tijds dat in heel Nederland speelt'.