Iets ruimer budget bijstandsgezin mag van minister

Toen Zaanstad in juni 2021 besloot om mee te doen aan een proef met 'gratis geld' voor 150 bijstandsgezinnen in Poelenburg, Peldersveld, Zaandam Zuid en de Rosmolenwijk veroorzaakye dat geen ophef, maar toen ook Tilburg veel later deze stap nam stelde Tweede Kamerlid Daan de Kort van de VVD er vragen over aan minister Carola Schouten van Armoedebeleid. De antwoorden zijn nu binnen.

Gemeenten die aan inkomenspolitiek doen is volgens De Kort niet de bedoeling, maar Schouten ziet dat anders. De inkomensondersteuning aan minima vindt zijn grondslag in de Participatiewet: 'Voor gemeenten geldt dat zij deze ondersteuning binnen de kaders van de Participatiewet vorm dienen te geven. In de situatie van Tilburg en Zaanstad gaat het om een initiatief van het Kansfonds. Het Kansfonds is een vrijwel volledig uit privaat geld gefinancierde stichting die een door de Hogeschool van Amsterdam gemonitord onderzoek uitvoert. Het is dus niet de gemeente die een gift doet en er is dus ook geen sprake van actieve inkomenspolitiek door de gemeente in dit geval.'

De vraag is wel of de gemeenten aan deze gift consequenties verbinden. 'De wet bepaalt

dat giften buiten beschouwing kunnen worden gelaten voor zover dit naar het oordeel van het college verantwoord is met het oog op bijstandsverlening. Deze bepaling biedt gemeenten ruimte om op basis van een individuele beoordeling giften, zoals de gift vanuit het Kansfonds, buiten beschouwing te laten.'

Schouten kondigde onlangs een versoepeling van de Participatiewet aan waarbij

giften tot 100 euro per maand vrijgesteld zijn van aftrek van de bijstandsuitkering (in Zaanstad geldt sinds 18 junii 2021 al een vrijstelling tot 1800 euo per jaar

, red.) en De Kort vroeg de minister ook hoe die 100 euro zich verhoudt met de 150 van de proef. Kan er gestapeld worden? Het antwoord is dat gemeenten bij 'bijstandsgiften' steeds een individueel oordeel moeten geven en dat in bepaalde omstandigheden een hoger bedrag buiten beschouwing mag worden gelaten.

De achtergrond van de vragen van De Kort is de vrees dat een iets ruimer budget mensen in de bijstand ervan zal weerhouden om werk te zoeken. Schouten: 'Een gift biedt iemand extra middelen. Dat geldt zowel voor een bijstandsgerechtigde als voor iemand die via arbeid in zijn bestaan voorziet. De gift verandert in die zin ook niets in de mate waarin werken lonend is. Ook voor de bijdrage binnen het huidige onderzoek van Kansfonds geldt dat iemand deze blijft ontvangen wanneer hij gedurende het onderzoek werk aanvaardt. De gift van 150 euro komt dan bovenop het uit arbeid verworven inkomen.'

'Voor bijstandsgerechtigden speelt daarbij wel, anders dan bij werkenden, dat bij een gift – binnen het huidige wettelijke kader - steeds zal moeten worden gekeken of deze verantwoord is met het oog op bijstandsverlening. Dat vloeit voort uit het vangnetkarakter van de bijstand. In die zin is de mate waarin bijstandsgerechtigden giften kunnen ontvangen zonder dat daaraan bijstandsrechtelijke consequenties worden verbonden wel wettelijk begrensd.' Wat de vraag oproept of Zaanstad met de uniforme regeling van 1800 euro aan toegestane giften per jaar zónder individuele beoordeling wel aan de goede kant van de wet zit.