Goederenvervoer van weg naar water: kansen en obstakels

De provincie heeft de resulataten van 48 smart mobility-projecten die de afgelopen vier jaar zijn onderzocht, getest of zijn toegepast in de praktijk gepresenteerd. In Zaanstad was dat de introductie van het Metropolitaan Hubsysteem (MHS), een concept waarbij via een emissievrij duwboot- / duwbaksysteem en met een dienstregeling goederenvervoer over water plaatsvindt.

In samenwerking met de stichting MHS is een innovatieve vorm van datadeling ontwikkeld, waarmee de logistiek verder geoptimaliseerd kan worden. Daarnaast is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden en belemmeringen voor een overstap van de weg naar het water voor het goederenvervoer.

De provincie wil de vaarwegen beter benutten om de druk op het wegennet te verminderen en de logistiek verder te verduurzamen. In het project is een zogenoemde logistieke dataspace ontwikkeld en gedemonstreerd. Dit maakt het mogelijk om op een betrouwbare manier data te delen met de vervoerder. Het gaat om informatie over de beschikbare capaciteit van de duwboten, de lading en informatie over de vaarweg zoals bedientijden van bruggen, brughoogten en de beschikbare van aanlegplaatsen.

De betrokken partijen ontvangen alleen de voor hen relevante informatie. Het concept van het duwboot- / duwbaksysteem is concreet toegepast bij twee bedrijven voor het cacaotransport over de Zaan. Tien dieselschepen zijn vervangen door twee emissievrije duwboten en acht duwbakken.

Daarnaast is onderzocht welke goederenstromen kansrijk zijn voor een overstap van weg naar water. De bevindingen uit het onderzoek laten zien dat vooral stabiele, grootschalige en minder tijdafhankelijke stromen potentie hebben. De knelpunten zijn de hogere kosten van een overslag van weg naar water, beschikbare kades op de juiste plek en de aanpassing van bedrijfsprocessen.  

Binnen het programma Focus Smart Mobility 2022-2025 werkte de provincie vooral aan innovaties die bijdragen aan een betere bereikbaarheid, vergroten van de verkeersveiligheid en duurzamer reisgedrag. Zo kunnen digitale waarschuwingen in voertuigen bestuurders tijdig attenderen op gevaarlijke situaties. Ook zijn op meerdere plekken aanpassingen gedaan waardoor verkeerslichten groepen fietsers beter herkennen en hen vaker of langer groen geven. Dat verkort wachttijden en kan onveilig gedrag, zoals door rood rijden, helpen verminderen.

De provincie werkte ook aan innovaties die helpen om Noord-Holland bereikbaar te houden. Zo zijn er toepassingen getest waarbij verkeerslichten op drukke logistieke routes vrachtverkeer prioriteit geven, met vijf procent minder stopmomenten tot gevolg. Dat beperkt onnodig remmen en optrekken en kan tijd, brandstof en uitstoot besparen.

Met nieuwe technieken waaronder laserdetectie kunnen verkeerslichten bovendien beter inspelen op de actuele verkeersdrukte en zijn de onderhoudskosten lager. Ook bij grote evenementen, zoals Sail en festivals,wordt gewerkt aan slimmer verkeersmanagement. Met behulp van data, drones en camera’s kan verkeer beter worden verspreid en blijven wegen beter bereikbaar.

In totaal zijn achttien verkenningen uitgevoerd, de andere 30 projecten zijn in de praktijk getest, inmiddels zichtbaar op straat of gestopt. De eindrapportage Focus Smart Mobility 2022-2025 bundelt de resultaten en lessen van de afgelopen vier jaar. 'De provincie blijft ook de komende jaren investeren in innovatie, zodat bewezen toepassingen breder kunnen worden ingezet voor een veilig, leefbaar en bereikbaar Noord-Holland.'