Negen arrestaties voor reeks Zaanse geweldsexplosies

Meerdere afzonderlijke conflicten met over het algemeen een criminele achtergrond hebben de recente golf van explosies bij en de beschieting van een woning in de Zaanstreek veroorzaakt. Er zijn inmiddels negen aanhoudingen verricht. In de woorden van burgemeester Jan Hamming worden zij verdacht van 'buitengewoon ernstig excessief geweld'. 

De teamchefs Rick Janssen en Patricia Mulder van de politie Zaanstreek benadukken dat er geen sprake is van één groot conflict in de Zaanstreek. 'We zien vier tot vijf verschillende conflicten met verschillende achtergronden. Vanuit die conflicten ontstaan ernstige incidenten, zoals explosies, brandstichtingen, beschietingen en bedreigingen. Op basis van ons huidige beeld zien we geen verband tussen deze conflicten.'

Zes van de arrestanten worden gezien als uitvoerder. Het gaat veelal om minderjarigen en jongvolwassenen. 'Het aanhouden van uitvoerders is belangrijk, maar daarmee stopt ons onderzoek niet,' zegt Janssen. 'We willen ook weten wie deze jongeren aanstuurt en wie er achter de geweldsincidenten zit. We kijken daarom verder dan alleen degene die het feit daadwerkelijk uitvoert.'

De politie ziet dat kwetsbare jongeren worden geronseld om geweld uit te voeren en maakt zich zorgen over deze vorm van criminele uitbuiting. 'Wat ons grote zorgen baart, is dat jongeren worden gebruikt om ernstige geweldsfeiten te plegen,' aldus Mulder. 'Het gaat vaak om jongeren die kwetsbaar zijn en worden verleid met geld of op een andere manier onder druk worden gezet. Zij raken daarmee betrokken bij een conflict waar ze zelf geen onderdeel van zijn. We willen voorkomen dat deze jongeren verder worden meegesleept in de criminaliteit.'

Naast de aanhoudingen heeft de politie op deZuiddijk in Zaandam ook een explosie kunnen voorkomen. 'Dit laat zien dat we niet alleen opsporen nadat iets is gebeurd, maar ook proberen om nieuw geweld te voorkomen,' zegt Janssen. 'Daarbij werken we nauw samen met de gemeente en het Openbaar Ministerie. Tegelijkertijd kunnen we niet ieder plan vooraf zien aankomen. We kunnen daarom niet garanderen dat er niets meer gebeurt.'

De politie neemt de zorgen van inwoners serieus. 'Als er een explosie plaatsvindt, maakt het voor inwoners niet uit welk conflict daar achter zit. Dat zorgt voor zorgen en onzekerheid. We willen daarom duidelijk uitleggen wat we weten en wat we doen. We laten zien waar we resultaten boeken, maar zijn ook eerlijk over wat we niet kunnen voorkomen.'  

De politie roept inwoners op om informatie te delen. Ook info die op het eerste gezicht niet belangrijk lijkt kan helpen bij het voorkomen van nieuw geweld of het vinden van verdachten. 'Weten wat er speelt is één. Het doen stoppen is twee,' zegt Janssen. 'We kunnen niet overal tegelijk zijn. Daarom zijn inwoners belangrijk. Zij zijn onze ogen en oren. Informatie kan ons helpen om eerder in te grijpen en nieuw geweld te voorkomen.' Ook ouders kunnen bij de politie aan de bel trekken als zij zich zorgen maken over hun kind.

“Als ouders merken dat hun kind wordt beïnvloed, benaderd of misschien al betrokken raakt bij criminaliteit, wacht dan niet af,' zegt Mulder. 'Meld je zorgen bij ons. Daarmee kun je als ouder helpen voorkomen dat je kind verder wordt meegesleept, slachtoffer wordt van criminele uitbuiting of uiteindelijk zelf in het strafrecht terechtkomt. Een melding bij de politie kan ook een eerste stap zijn om samen te kijken welke hulp nodig is, bijvoorbeeld vanuit de zorg. Het belangrijkste is dat we jongeren op tijd in beeld krijgen en voorkomen dat ze verder afglijden.'

Bij een acute of dreigende situatie kunnen inwoners 112 bellen. Zonder spoed kan contact worden opgenomen met de politie via 0900 - 8844. Anoniem melden kan via Meld Misdaad Anoniem.